Ziekenhuisbestuurders opereren in een van de meest complexe perioden die zorgstelsels hebben gekend. Nieuwe eisen rondom financieel bestuur en verantwoording vanuit toezichthouders en centrale zorgautoriteiten hebben de verwachtingen over toezicht, prestatieborging en bestuurlijke verantwoordelijkheid verder aangescherpt. Bestuurders, managementteams en raden van toezicht moeten nu meer organisatorische grip tonen, juist op een moment dat financiële druk en personeelstekorten blijven toenemen.
Tegelijkertijd moeten zorgorganisaties blijven transformeren, de productiviteit verbeteren en de kwaliteit van zorg blijven waarborgen. Het combineren van strategische ambitie en operationele discipline is daardoor ingewikkelder geworden. Niet omdat leiders de intentie missen, maar omdat de omgeving voortdurend verandert.
Verantwoording neemt toe, maar inzicht blijft achter
Recente sectorcommentaren laten zien dat toezichthouders strenger optreden: tekorten in het financieel bestuur of verzoeken om aanvullende financiële ondersteuning worden steeds vaker gezien als aanwijzingen dat besturen onvoldoende grip hebben. Daarnaast is de bestuurlijke verantwoordelijkheid verbreed: niet alleen financieel leiderschap, maar volledige bestuursteams worden nu aangesproken.
Dat beeld doet echter geen recht aan de kern van de uitdaging. Van leiders wordt verwacht dat zij verantwoordelijkheid nemen voor financiële en operationele prestaties, terwijl zij vaak geen toegang hebben tot samenhangende en betrouwbare inzichten. Data is verspreid over verschillende systemen, wisselend van kwaliteit en traag te combineren. Rapportages lopen achter op de werkelijkheid en operationele keuzes zijn moeilijk te verbinden met financiële impact.
Het probleem is geen gebrek aan leiderschap, maar een gebrek aan zicht op de factoren die prestaties daadwerkelijk aansturen.
Zorg op systeemniveau vergroot de complexiteit
Daarnaast verandert het zorglandschap in hoog tempo. In Europa en daarbuiten worden zorgstelsels steeds vaker ingericht rondom samenwerking tussen ziekenhuizen, regio’s en zorgnetwerken. Dat stimuleert integratie, maar verhoogt ook de complexiteit. Leiders moeten organisatiebrede verantwoordelijkheid combineren met bredere systeemprioriteiten en tegelijkertijd financiële duurzaamheid bewaken.
Toch ontbreekt op regionaal en landelijk niveau vaak volledig inzicht in vraag, kosten en activiteiten. Zonder een gedeelde en betrouwbare feitenbasis is het voor leiderschapsteams lastig om risico’s tijdig te signaleren, aannames te toetsen of met vertrouwen in te grijpen. Heldere strategie en sterke relaties blijven belangrijk, maar kunnen consistente, samenhangende en actuele informatie niet vervangen.
Transformatie vraagt om feiten
Transformatie blijft een duidelijke verwachting, echter is de foutmarge kleiner geworden. Zorgorganisaties worden gevraagd betekenisvolle verandering te realiseren, te laten zien dat dit waarde oplevert en tegelijk de financiële controle te behouden.
Globale plannen zijn daarbij niet voldoende. Besturen kunnen alleen werkelijk eigenaarschap nemen over prestaties wanneer zij tijdige, transparante en toegankelijke inzichten hebben die de realiteit van de organisatie weerspiegelen en effectieve toetsing en borging ondersteunen. Ze hebben behoefte aan:
Zonder deze basis wordt transformatie giswerk en is organisatorische grip onmogelijk
Het idee dat CEO’s en besturen onvoldoende grip zouden hebben, raakt daarom slechts een deel van de waarheid. Het is zo dat de verwachtingen stijgen, maar de obstakels zijn structureel en niet persoonlijk. Zorgleiders worden gevraagd sterkere borging te leveren in systemen waar betekenisvolle en samenhangende inzichten nog steeds moeilijk te verkrijgen zijn.
Hoe LOGEX leiders ondersteunt met zicht en grip
LOGEX werkt nauw samen met zorgorganisaties die deze druk ervaren. We zien van dichtbij hoe meer transparantie, activiteitgedreven inzichten en scenarioplanning bestuurders in staat stellen met vertrouwen te sturen en te voldoen aan de verwachtingen van toezichthouders. Door bruikbare inzichten beschikbaar te maken, kunnen zij databased beslissingen nemen die leiden tot echte verbeteringen in de praktijk.