LOGEX NL-NL

Kostprijzen in de ggz: waardevol stuurmiddel, maar nog niet goed inzetbaar

Geschreven door LOGEX | January 2026

In de geestelijke gezondheidszorg bestaat een duidelijke wens om kostprijzen te gebruiken als stuurmiddel. Toch blijkt uit een gezamenlijke uitvraag van LOGEX en de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) onder financials in de ggz dat dit in de praktijk nog nauwelijks gebeurt. De belangrijkste reden? Kostprijsberekening is complex en kent (nog) geen vaste, breed gedragen methodologie. 

Complexiteit vraagt om maatwerk 

Het berekenen van kostprijzen vergt op dit moment nog maatwerk voor iedere individuele ggz -instelling. De verscheidene financieringsstromen, uiteenlopende productmixen en andere verschillen tussen instellingen brengen grote complexiteit met zich mee. Het correct toekennen van kosten aan specifieke prestaties is hiermee een uitdaging. Deze uitdaging wordt door instellingen verschillend aangepakt. 

Het gebrek aan consensus wordt goed geïllustreerd door hoe bijvoorbeeld overheadkosten worden doorbrekend. Een meerderheid van de respondenten vindt dat overheadcategorieën - zoals gebouw-gebonden kosten, ondersteunende kosten voor de kliniek en kosten van administratief personeel - elk hun eigen verdeelsleutel nodig hebben. Een kleiner deel denkt dat een onderscheid tussen centrale en decentrale overhead, of slechts een eenvoudige verdeling van alle overhead op basis van fte's volstaat. 

Dit alles maakt het vergelijken van kostprijzen tussen ggz -instellingen nog beperkt mogelijk, terwijl de behoefte aan betrouwbare stuurinformatie toeneemt. 

Hoe gedetailleerd moet het zijn? 

Daarnaast is er discussie over het benodigde detailniveau. Moet je kostprijzen berekenen op het niveau van beroepscategorie, setting en consulttype? Of zelfs per individuele prestatie? De meningen lopen uiteen, wat het ontwikkelen van een uniforme aanpak uitdagend maakt. 

Het kostprijsmodel van de NZa en modellen van sommige instellingen draaien op Excel. Hoewel het een bekend en toegankelijk hulpmiddel is, wordt het door de meeste respondenten niet gezien als de ideale tool voor dit soort complexe berekeningen. Ook mist de transparantie in de kostentoewijzing volgens respondenten, waardoor het niet duidelijk is wat de grondslag is van de kosten. Er is behoefte aan tooling die beter aansluit bij de realiteit van de ggz en die indirecte kosten, zoals overhead, op een kloppende manier meeneemt in de berekening en transparant en inzichtelijk maakt hoe dit gebeurt.  

Oplossingen zijn binnen handbereik 

Hoewel de uitdagingen rondom kostprijsberekening in de ggz aanzienlijk zijn, betekent dat niet dat het een onmogelijke opdracht is. In het verleden hadden ziekenhuizen met vergelijkbare problematiek te makenHet LOGEX Kostprijsmodel heeft toen aan de basis gestaan van het huidige systeem van frequente kostprijsberekeningen. Deze tool is speciaal ontwikkeld voor de zorg en in staat om oplossingen te vinden voor sectorspecifieke uitdagingen. Vervolgens worden deze oplossingen op een schaalbare manier beschikbaar gemaakt voor vergelijkbare gebruikers. 

Door een gedragen methodologie te combineren met slimme technologie en analysemogelijkheden helpen wij instellingen om grip te krijgen op de kosten van zorg. Zo wordt het mogelijk om kostprijzen niet alleen te berekenen, maar ook daadwerkelijk te gebruiken als stuurmiddel voor strategische en operationele besluitvorming. 

 Meer weten over de oplossingen van LOGEX voor de ggz? Neem contact met ons op voor een afspraak