Van digitale investering naar aantoonbare waarde

LOGEX
door LOGEX
3 min leestijd
October 2026

Van digitale investering naar aantoonbare waarde

Ziekenhuizen kunnen de komende jaren meer investeren dan zij nu doen, maar elke extra euro drukt het rendement en verhoogt de schuldpositie. Daarom moet per investering duidelijk zijn welke financiële of operationele waarde deze kan opleveren. De Digitale Benchmark maakt zichtbaar waar investeren passend is - en waar niet.

Het investeringsniveau in de ziekenhuiszorg is gedaald tot het laagste niveau sinds 2014[1]. Hoewel hogere investeringen de komende jaren financieel gedragen kunnen worden, hebben zij wel een flinke weerslag op het rendement[2]. Ook de mogelijkheden voor externe financiering zijn veranderd. Sinds 12 september 2025 zijn de IZA-transformatiemiddelen niet meer beschikbaar voor plannen die op dat moment nog niet waren goedgekeurd. Vanuit het AZWA zijn € 800 miljoen aan doorbraakmiddelen beschikbaar, maar uitsluitend voor de opschaling van bewezen toepassingen en met een aanvraagdeadline van 15 januari 2027[3].

De combinatie van beperkte investeringsruimte, veranderde financieringsmogelijkheden en de naderende deadline vraagt op korte termijn om scherpe bestuurlijke keuzes: welke digitale investeringen verdienen prioriteit, en welke juist niet? Een antwoord vraagt meer dan een overzicht van beschikbare technologie. Ziekenhuizen gebruiken al instrumenten zoals investeringsstrategieën, dashboards en digitale volwassenheidsscans. Die laten zien hoe digitaal de organisatie en haar processen zijn ingericht, maar niet welke financiële en operationele waarde dat in de praktijk oplevert.

De ontbrekende koppeling

Hoe digitaal een proces is ingericht en hoe effectief een proces wordt uitgevoerd, worden vaak als losstaande factoren gezien. Daardoor ontstaat al snel de indruk dat een lage digitale volwassenheid automatisch om extra technologie vraagt. Die conclusie kan verkeerd uitpakken.

Een beperkt gedigitaliseerd proces kan goed presteren; extra technologie heeft dan mogelijk weinig toegevoegde waarde. Andersom kan een sterk gedigitaliseerd proces achterblijven op productiviteit, doorlooptijd of registratiekwaliteit. Dan ligt de oplossing eerder in beter gebruik, procesinrichting of sturing dan in een nieuwe aanschaf.

Besluitvorming vraagt daarom om een koppeling van twee perspectieven: de digitale volwassenheid van een proces én de feitelijke financiële en operationele prestaties. Een benchmark met soortgelijke ziekenhuizen maakt vervolgens zichtbaar of een afwijking lokaal oplosbaar is of sectorbreed speelt.

Vier uitkomsten, vier besluiten

Door de digitale volwassenheid en de procesprestaties te combineren ontstaat een extra dimensie: geen algemeen oordeel over ‘hoe digitaal’ een ziekenhuis is, maar een diagnose waar de mate van digitalisering wel of niet samenvalt met goede prestaties. Dat leidt tot vier praktische handelingsperspectieven:

  • Lage digitalisering, lage prestaties. Actie: oorzaken vaststellen en gericht transformeren.
  • Hoge digitalisering, lage prestaties. Actie: eerst gebruik, procesontwerp en sturing verbeteren.
  • Lage digitalisering, hoge prestaties. Actie: de huidige werkwijze borgen en alleen selectief investeren in bewezen oplossingen.
  • Hoge digitalisering, hoge prestaties. Actie: de werkzame aanpak borgen en waar passend opschalen.
Blog picture

 

Neem als illustratie een OK-proces met een geavanceerd digitaal landschap, maar met relatief veel tijd tussen operaties. Een aanvullende applicatie ligt dan niet direct voor de hand. Vergelijking met andere ziekenhuizen kan aanwijzingen geven dat verslaglegging, werkafspraken of adoptie de beperkende factor zijn. De relevante interventie richt zich dan op de werkwijze, niet op een nieuwe aanschaf. Deze procesgerichte diagnose vormt de basis voor gerichte prioritering.

Van score naar gedeelde feitenbasis

Een bruikbare analyse blijft niet steken in een totaalscore. In een spiegelsessie worden de uitkomsten afgezet tegen die van vergelijkbare ziekenhuizen, zodat verschillen kunnen worden verklaard en passende vervolgstappen zichtbaar worden. Zo ontstaat een gedeelde feitenbasis voor bestuur en verantwoordelijken voor operatie, finance en digitalisering; van COO en CFO tot CIO, CMIO en CNIO. Die basis ondersteunt prioritering en vormt een nulmeting voor latere evaluatie. Een uitgewerkte businesscase per interventie vraagt daarna om een afzonderlijke verdieping.

LOGEX en Accenture hebben de Digitale Benchmark ontwikkeld om ziekenhuizen te helpen digitale investeringen gerichter te prioriteren. De aanpak combineert bestaande LOGEX-data over financiën, capaciteit en zorgregistratie met een analyse van de digitale volwassenheid. De benchmark bestrijkt vijf waardedomeinen: administratiedruk op de polikliniek, administratiedruk op de verpleegafdeling, zorgpadvariatie, OK-efficiëntie en DBC-registratie.

Deelnemende ziekenhuizen ontvangen na een data-uitvraag en vragenlijst een benchmarkrapport. In de spiegelsessie worden de uitkomsten met vergelijkbare ziekenhuizen geduid en vertaald naar concrete vervolgrichtingen. Het resultaat is geen doorgerekende businesscase, maar wel een onderbouwd beeld waar digitale investeringen waarde kunnen toevoegen en waar eerst proces- of adoptieverbetering nodig is. De KPI-set vormt bovendien een nulmeting om het effect van interventies meetbaar te maken. Die nulmeting kan bijdragen aan de onderbouwing van een aanvraag voor AZWA-doorbraakmiddelen.

LOGEX en Accenture nodigen topklinische en academische ziekenhuizen uit om deel te nemen. Wilt u weten waar digitalisering in uw ziekenhuis aantoonbaar waarde kan toevoegen? Meld uw ziekenhuis via deze link aan voor de Digitale Benchmark en de bijbehorende spiegelsessie. Wij nemen contact met u op om de scope, benodigde input en vervolgstappen te bespreken.

 

Referentie

[1] EY Barometer Nederlandse Gezondheidszorg 2026: het investeringsniveau in de ziekenhuiszorg is gedaald van 6,7% van de omzet in 2014 naar 4,6% in 2025; het laagste niveau ooit gemeten.

[2] EY Barometer Nederlandse Gezondheidszorg 2026: bij tweemaal hogere investeringen in de komende jaren blijft de sector onder een total debt/EBITDA van 4,5, maar daalt het sectorrendement naar ca. 0,6%, waarbij de helft van de instellingen onder dat gemiddelde uitkomt.

[3] Voor de AZWA-gelden geldt één gezamenlijk indieningsmoment, aanvragen worden uitsluitend ingediend op basis van vastgestelde modelplannen en de beoordeling werkt met een beperkt aantal volledig genormeerde KPI’s.

 

Screenshot 2025-03-11 151950

 Ontvang de laatste inzichten, trends in de sector en updates over hoe LOGEX de gezondheidszorg transformeert met datagestuurde oplossingen. 

Abonneer je op onze nieuwsbrief